คำสมาส...ศาสตร์น่ารู้

รูปภาพของ nudjaree

      ๖.  คำสมาสส่วนใหญ่จะวางคำขยายเป็นคำหน้าและวางคำตั้งหรือคำหลักเป็นคำหลัง   ดังนั้นการแปลความหมายจึงมักจะแปลจากหลังมาหน้า   เช่น 
             ราชบุตร         หมายถึง      บุตรของพระราชา
             เทวบัญชา      หมายถึง      คำสั่งของเทวดา
             ราชการ          หมายถึง     งานของรัฐบาลหรือของพระเจ้าแผ่นดิน 
             มธุรส             หมายถึง     รสหวาน     
                                 ฯลฯ
           หมายเหตุ    ยกเว้นคำสมาสบางคำที่วางคำตั้งหรือคำหลักเป็นคำหน้าและวางคำขยายเป็นคำหลังจึงสามารถแปลความหมายจากหน้าไปหลังได้  เช่น
            บุตรธิดา           หมายถึง     ลูกและภรรยา
            สมณพราหมณ์    หมายถึง     พระสงฆ์และพราหมณ์
            ทาสกรรมกร      หมายถึง     ทาสและกรรมกร
                                 ฯลฯ
      ๗. คำบาลีสันสกฤตที่มีคำว่า “พระ” ซึ่งกลายเสียงมาจากบาลีสันสกฤตว่า “วร” นำหน้า ถึงแม้ “พระ”  จะประวิสรรชนียืก็นับว่าเป็นคำสมาส เช่น 
            พระกร              พระปฤษฎางค์        พระนาภี  
            พระหัตถ์           พระขรรค์               พระอัยกา
                                 ฯลฯ
           หมายเหตุ  แต่ถ้านำหน้าคำภาษาอื่นไม่นับว่าเป็นคำสมาส  เช่น  พระเขนย  พระเก้าอี้  พระเจ้า  พระอู่    เป็นต้น

      ๘. คำที่ลงท้ายว่า “ศาสตร์   กรรม   ภาพ   ภัย   ศึกษา   ศิลป์   วิทยา  กิจ   กร    คดี   ธรรม  บดี  ภัณฑ์   ลักษณ์”  มักจะเป็นคำสมาส   เช่น 
           ภาษาศาสตร์      ธุรกรรม               ทุกขภาพ
           อุทกภัย            วรรณศิลป์            จิตวิทยา
           ธุรกิจ               กรรมกร               สารคดี
           พิพิธภัณฑ์         ภาพลักษณ์           คหบดี

                                  ฯลฯ

ข้อสังเกต
๑. ไม่ใช่คำที่มาจากภาษาบาลีสันสกฤตทั้งหมดไม่นับเป็นคำสมาส เช่น
          ราชวัง  (วัง เป็น คำไทย)
          ผลไม้ (ไม้  เป็น คำไทย)
          ราชสำนัก (สำนัก เป็น คำไทย)
          มหกรรมบันเทิง (บันเทิง เป็น  คำเขมร)
                                  ฯลฯ
๒. คำที่ไม่สามารถแปลความจากหลังมาหน้าได้แม้ว่าจะเป็นการนำภาษาบาลีและ สันสกฤตมารวมกันก็ไม่ใช่คำสมาส เช่น
          ประวัติวรรณคดี    หมายถึง   ประวัติของวรรณคดี
          นายกสมาคม       หมายถึง   นายกของสมาคม
          คดีธรรม             หมายถึง   เรื่องราวเกี่ยวกับธรรมะ

 

แหล่งอ้างอิง

  • คณาจารย์แม็ค.  สรุปเข้มภาษาไทย ม.๓.  กรุงเทพมหานคร : แม็ค , ๒๕๕๐.
  • วนิดา   หลาวเพชร และคณะ. คู่มือและแผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย  ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓.

              กรุงเทพมหานคร :ไทยวัฒนาพานิช , ๒๕๔๗.

  • วิเชียร  เกษประทุม. คู่มือภาษาไทย ม.๓. กรุงเทพมหานคร : พัฒนาศึกษา , ๒๕๔๓.

สร้างโดย: 
ครูนุจรีย์ ผิวงาม โรงเรียนเซนต์โยเซฟคอนเวนต์

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 1 คน และ ผู้เยี่ยมชม 32 คน กำลังออนไลน์

รายชื่อสมาชิกที่ออนไลน์

  • supatkul