เครื่องดนตรีภาคกลาง

ซอด้วง 

ประวัติความเป็นมาของซอด้วง

ซอด้วงเป็นเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสีที่มี ๒ สาย ซึ่งเดิมเป็นเครื่องดนตรีของจีน ร่วมบรรเลงในวงเครื่องสาย เมื่อราวสมัยรัตนโกสินทร์หรือถ้าก่อนนั้นก็คงราวปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา พร้อมกันกับซออู้ มีหน้าที่เป็นผู้ดำเนินทำนองเพลง สีเก็บถี่ ๆ บ้าง โหยหวนเป็นเสียงยาวบ้าง เป็นหลักในการดำเนินทำนองเนื้อเพลง และเป็นผู้นำของวงเครื่องสาย ด้วยเหตุที่เรียกว่าซอด้วงนั้นก็เพราะว่ากะโหลกของซอนั้น มีลักษณะคล้ายกับเครื่องดักสัตว์หนึ่งที่เรียกว่า ด้วงดักแด้

 

ส่วนประกอบของซอด้วง 

» กะโหลก  ทำด้วยไม้มีลักษณะเป็นทรงกะบอก ลำตัวมีกระพุ้งเล็กน้อย ตอนปลายผายภายในเจาะให้เป็นโพรง ใกล้หน้าขึ้นหนัง

จะเจาะรู ๒ รู เพื่อใส่ไม้คันทวน

» หน้าซอ  ขึ้นหนังด้วยงูเหลือม หนังลูกแพะ หรือหนังลูกวัว

» คันทวน  ทำด้วยไม้มีส่วนประกอบดังนี้

» เดือย     เป็นส่วนล่างสุดกลึงให้เล็ก เพื่อสอดใส่เข้าไปในกะโหลกตอนบนทะลุออกตอนล่างเล็กน้อย

» เท้าช้าง กลึงลักษณะกลมเพื่อยึดติดกับกะโหลกซอตอนบน

» ลูกแก้ว  กลึงเป็นวงกลมรอบไม้ต่อจากเท้าช้าง

» เส้นสวด  กลึงเป็นวงกลม ห่างจากลูกแก้วขึ้นมาเล็กน้อย

» บัวกลึง  บากให้เป็นสี่เหลี่ยมเพื่อให้รับกับโขนซอ

 » โขนซอที่ปลายคันทวน จะกลึงเป็นรู่สี่เหลี่ยม โค้งไปทางหลังเล็กน้อยเรียกว่าโขนซอ และที่โขนจะเจาะรู ๒ รูเพื่อสอดใส่ลูกบิด

» ลูกบิด  ทำด้วยไม้กลึงหัวใหญ่มีลักษณะเป็นลูกแก้ว ก้านบัวประดับเม็ดปลายกลมเรียวแหลมเพื่อสวดใส่ในลูกบิด ตอนปลายสุด

จะบากเป็นช่องเล็ก ๆ สำหรับผูกสายซอ

» สาย  ใช้สายไหมทั้ง ๒ เส้น เส้นหนึ่งเป็นสายเอก อีกเส้นหนึ่งเป็นสายทุ้มต่อมาใช้สายเอ็นผูกที่เดือยใต้กะโหลลกผ่าน หย่อง

ซึ่งทำด้วยไม่เล็กเพื่อหนุนสายให้ลอยตัวผ่านหนังหน้าซอไปยังลูกบิดและไปพันผูกที่ปลายลูกบิดทั้งสอง ก่อนถึงลูกบิดใช้เชือก

รัดสายให้ตึงห่างจากคันทวนพอประมาณ เรียกว่า รัดอก

» คันชัก  ทำด้วยไม้กลึงกลมโค้งเล็กน้อย ตอนหัวและหาง กลึงเป็นลูกแก้ว

 

Home

 

สร้างโดย: 
น.ส. อนันตพร โอตตัปปะวงศ์ เเละ อ.เพ็ญศรี รอดจากภัย โรงเรียนสตรีศรีสุริโยทัย

มหาวิทยาลัยศรีปทุม ผู้ใหญ่ใจดี
 

 ช่วยด้วยครับ
นักเรียนที่สร้างบล็อก กรุณาอย่า
คัดลอกข้อมูลจากเว็บอื่นทั้งหมด
ควรนำมาจากหลายๆ เว็บ แล้ววิเคราะห์ สังเคราะห์ และเขียนขึ้นใหม่
หากคัดลอกทั้งหมด จะถูกดำเนินคดี
ตามกฎหมายจากเจ้าของลิขสิทธิ์
มีโทษทั้งจำคุกและปรับในอัตราสูง

ช่วยกันนะครับ 
ไทยกู๊ดวิวจะได้อยู่นานๆ 
ไม่ถูกปิดเสียก่อน

ขอขอบคุณในความร่วมมือครับ

อ่านรายละเอียด

ด่วน...... ขณะนี้
พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2558 
มีผลบังคับใช้แล้ว 
ขอให้นักเรียนและคุณครูที่ใช้งาน
เว็บ thaigoodview ในการส่งการบ้าน
ระมัดระวังการละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย
อ่านรายละเอียดที่นี่ครับ

 

สมาชิกที่ออนไลน์

ขณะนี้มี สมาชิก 0 คน และ ผู้เยี่ยมชม 22 คน กำลังออนไลน์